Kedinin Kusması: Nedenleri ve Çözüm Yolları

Kısa cevap: Kedi kusma çoğu zaman tek başına bir hastalık değil, sindirim sisteminin verdiği bir tepkidir. Hızlı yemek, yutulan tüyler, ani mama değişimi veya çim benzeri bir bitkiyi kemirmek gibi basit sebeplerle ortaya çıkabilir. Kedi kustuktan sonra hâlâ neşeli, iştahlı ve hareketliyse genellikle beklenip izlenmesi yeterlidir. Ancak kusma günde birkaç kez tekrarlıyor, iki günden uzun sürüyor, kan ya da yabancı cisim içeriyor, beraberinde ishal, halsizlik, iştahsızlık veya su içmeme varsa vakit kaybetmeden veteriner hekime başvurmak gerekir.

Kusma ile Kıl Yumağı Çıkarmak Aynı Şey Değil

Yeni kedi sahiplerinin en sık karıştırdığı konu budur. Kedi tüylerini yalayarak temizlerken bir miktar kıl yutar. Bu kıllar midede birikip silindirik bir yumak hâline gelir ve kedi bunu öksürür gibi zorlanarak, karnını kasarak dışarı atar. Çıkan şey genellikle koyu renkli, sıkışmış tüy kütlesidir; yanında az miktarda sıvı olabilir.

Gerçek kusmada ise mide içeriği, sindirilmiş ya da sindirilmemiş mama, safra (sarı-yeşil sıvı) veya berrak sıvı gelir. Ayrımı yapmak önemlidir, çünkü kıl yumağı ayda bir iki kez görülüyorsa normal kabul edilir; buna karşılık haftada birkaç kez tekrarlayan gerçek kusma araştırılmalıdır.

En Yaygın Nedenler

1. Çok hızlı ve çok fazla yemek

Kediler doğada küçük porsiyonlar hâlinde, günde birçok kez beslenir. Kâseye tek seferde bol mama konduğunda bazı kediler tıka basa yiyip birkaç dakika içinde neredeyse hiç sindirilmemiş mamayı geri çıkarır. Bu durumda kusmuk hemen hemen mamanın kendisidir ve kedi sonrasında rahat görünür. Çözümü porsiyonu bölmek, yavaş yeme kâsesi kullanmak ya da mamayı düz bir tabağa yaymaktır. Beslenme düzeninin nasıl kurulacağı konusunda kedileri doğru şekilde beslemeye dair rehberimizde ayrıntılı bilgi bulabilirsiniz.

2. Ani mama değişimi

Mamanın markası ya da türü bir günde değiştirildiğinde bağırsak florası bu duruma yetişemez; kusma ve yumuşak dışkı görülebilir. Yeni mamaya geçiş 7–10 gün içinde, oranı kademeli artırarak yapılmalıdır.

3. Kıl yumağı ve tüy dökümü dönemleri

Uzun tüylü kediler ve mevsim geçişlerinde yoğun tüy döken kediler daha çok kıl yutar. Düzenli tarama, yutulan tüy miktarını doğrudan azaltan en etkili yöntemdir.

4. Boş mide ve safra kusması

Öğün araları çok uzarsa mide asidi ve safra tahriş yaratır; kedi sabaha karşı köpüklü, sarı bir sıvı çıkarabilir. Gece yatmadan önce küçük bir öğün bırakmak çoğu zaman sorunu çözer.

5. Uygun olmayan gıdalar ve yabancı cisimler

İnek sütü, baharatlı artıklar, kemik parçaları; ayrıca iplik, saç bandı, oyuncak parçası, saksı toprağı veya bitki yaprakları kusmaya yol açar. İplik ve bant türü cisimler bağırsakta ciddi tıkanmaya sebep olabileceği için bunlardan şüphelenildiğinde bekleme yapılmamalıdır.

6. Parazitler

Özellikle yavru kedilerde bağırsak parazitleri kusma, zayıf gelişme ve şişkin karınla seyredebilir. Düzenli parazit takvimi, veteriner kontrolleri kapsamında planlanmalıdır.

7. Altta yatan hastalıklar

Tekrarlayan kusma; böbrek yetmezliği, karaciğer sorunları, pankreas iltihabı, tiroit fazlalığı, iltihabi bağırsak hastalığı ya da besin duyarlılığı gibi durumların ilk belirtisi olabilir. Bu grup, evde deneme yanılma ile çözülmez; muayene, kan tahlili ve gerekirse görüntüleme ister.

Evde Neler Yapılabilir?

1. Kusmayı gözlemleyin. Saati, içeriğini, günde kaç kez olduğunu not edin. Bu notlar muayenede en değerli bilgi olur.
2. Kısa bir mide dinlenmesi verin. Yetişkin, sağlıklı bir kedide kusmadan sonra 3–4 saat mama vermemek yeterlidir. Yavru kedilerde ve yaşlı kedilerde açlık uygulanmaz.
3. Suyu kesmeyin. Az ve sık su erişimi sağlayın. Sudan sonra hemen kusuyorsa miktarı azaltıp sıklığı artırın.
4. Sindirimi kolay küçük öğünlerle başlayın. Veteriner önerisiyle sindirim destekli mama veya haşlanmış, baharatsız beyaz et küçük porsiyonlar hâlinde verilebilir.
5. Tehlikeli nesneleri toplayın. İplik, lastik, kurdele, süs bitkileri kedinin ulaşamayacağı yere kaldırılmalı.
6. Düzenli tarama yapın. Haftada iki üç kez tarama, kıl yumağı sıklığını belirgin biçimde düşürür.

İnsanlar için üretilmiş bulantı ilaçlarını kediye kesinlikle vermeyin; bazıları kediler için toksiktir.

Hemen Veterinere Gitmeyi Gerektiren Durumlar

• 24 saat içinde üç veya daha fazla kusma
• Kusmukta kan, kahve telvesi görünümü ya da dışkı kokusu
• İştahsızlık ve su içmeme, ağız kuruluğu, gözlerin çökük görünmesi
• Halsizlik, saklanma, ağrıya işaret eden kambur duruş
• Kusmaya çalışıp hiçbir şey çıkaramama
• İpliğin ağızdan ya da anüsten sarktığının görülmesi (asla çekmeyin)
• Kilo kaybı ile birlikte haftalardır süren aralıklı kusma

Kusma Tipine Göre Hızlı Bakış